Νικόλαος Ντάφλος

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος (B.Sc.)

Η σκλήρυνση κατά πλάκας είναι μία χρόνια νευρολογική πάθηση, άγνωστης αιτιολογίας, που έχει ως αποτέλεσμα την σταδιακή καταστροφή της μυελίνης, μίας ουσίας που δρα μονωτικά-προστατευτικά στα νεύρα και βοηθά στην μετάδοση του νευρικού σήματος ενώ υπάρχουν και σκληρυντικές περιοχές στον εγκέφαλο, τον νωτιαίο μυελό και το οπτικό νεύρο. Η σκλήρυνση κατά πλάκας προσβάλλει συνήθως ενήλικες μεταξύ 10 και 59 ετών, ενώ είναι συχνότερη στις γυναίκες. Στην Κύπρο τα περιστατικά ξεπερνούν τα 2000 ενώ τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια αύξηση των περιστατικών.

Η πολλαπλή σκλήρυνση μπορεί να προκαλέσει μια ποικιλία συμπτωμάτων όπως, αλλαγές στην αφή, προβλήματα στην όραση, προβλήματα με την ισορροπία, κινητικά προβλήματα ακόμα και αναπηρία σε πολύ σοβαρές περιπτώσεις. Δεν υπάρχει προς το παρόν μια θεραπεία που να αλλάζει την πορεία της νόσου, να προλαμβάνει μελλοντικές υποτροπές ή την αναπηρία. Η θεραπεία στοχεύει στην επιστροφή της λειτουργίας του σώματος μετά από ένα επεισόδιο, αποφυγή νέων επεισοδίων και αποφυγή ή καθυστέρηση της εξέλιξης της νόσου και εμφάνισης της αναπηρίας.

Μία έρευνα που δημοσιέυτηκε πρόσφατα και έγινε στην Κύπρο από το Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου, δίνει ελπίδες ότι μπορούμε να ελπίζουμε σε κάτι καλό. Η έρευνα αυτή έδειξε πως μετά τη χορήγηση ειδικού διατροφικού συνδυασμού σε μορφή σιροπιού επιτεύχθηκε στατιστικά σημαντική μείωση στη συχνότητα των υποτροπών της νόσου εώς και 72%, καθώς και στον βαθμό αναπηρίας, αφού περιορίστηκε η αθροιστική πιθανότητα εξέλιξης της νόσου σε ποσοστό έως 86%, έχοντας σημαντική πιθανότητα αποκατάστασης αλλά και κυτταροπροστασίας.

Πιο συγκεκριμένα η έρευνα διεξήχθη τον Ιούλιο του 2007 έως τον Δεκέμβριο του 2009. Το δείγμα αποτελούνταν από 80 ασθενείς με υποτροπιάζουσα σκλήρυνση και για 30 μήνες τους χορηγήθηκαν 3 ειδικά συμπληρώματα διατροφής και συγκρίθηκαν με ένα εικονικό φάρμακο (placebo). Η μελέτη ήταν διπλά τυφλή και παράλληλα διενεργήθηκαν μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου.

Τα συπληρώματα διατροφής που δημιουργήθηκαν για το σκοπό της έρευνας αποτελούνταν από ένα μείγμα πολυακόρεστων λιπαρών οξέων ω3 και ω6 σε αναλογία 1:1 (τα ω3 εικοσαπεντανοϊκο οξύ, δοκοσαέξανοϊοκό οξύ σε αναλογία 3:1 και τα ω6 λινελαϊκό και γ-λινολενικό οξύ σε αναλογία 2:1). Επίσης, περιείχε μικρές ποσότητες άλλων πολυακόρεστων, μονοακόρεστων και κορεσμένων λιπαρών οξέων, καθώς και βιταμίνη Α και βιταμίνη Ε (α-τοκοφερόλη). Η δεύτερη παρέμβαση ήταν ένας συνδυασμός των α και γ-τοκοφερόλης. Η τρίτη παρέμβαση ήταν γ-τοκοφερόλη μόνο. Οι παρεμβάσεις είχαν χορηγηθεί per os (από το στόμα) μία φορά την ημέρα, 30 λεπτά πριν από το δείπνο για 30 μήνες. Από τα τρία αυτά συμπληρώματα μόνο το δεύτερο έδειξε στατιστικά σημαντικά αποτελέσματα, χωρίς καμία παρενέργεια, ενώ όπως είδαμε και παραπάνω τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά. Βέβαια απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες για την περαιτέρω αξιολόγηση της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας του.

Και η ώρα έφτασε μίας και εγκρίθηκε χρηματοδότηση για την διεξαγωγή μελέτης κλινικής φάσης ΙΙΙ, με 220 ασθενείς από τις νευρολογικές κλινικές του Ινστιτούτου Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου και τριών Πανεπιστημιακών Κλινικών στην Ελλάδα, του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Επίσης συνεργάζονται το Πανεπιστήμιο Σάουθαμπτον, το Vita-Salute San Raffaele στο Μιλάνο και η Ιατρική Σχολή του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου. Αυτή η μελέτη αποτελεί το τελευταίο βήμα για την ολοκλήρωση και στη συνέχεια διάθεση στην αγορά του ειδικού συμπληρώματος για τους ασθενείς. Μένει λοιπόν να περιμένουμε τα αποτελέσματα της και θα έχουμε στην διάθεσή μας ένα σημαντικό «όπλο» στην αντιμετώπιση της ασθένειας αυτής.

Πηγές-Βιβλιογραφία:
Αντώνιος Ζαμπέλας, Κλινική Διαιτολογία&Διατροφή με στοιχεία παθολογίας, Τόμος 2, Εκδώσεις Π.Χ. Πασχαλίδης, σελ.812-816.
Ιατρικά Νέα, τεύχος 46ο, έτος 9ο, σελ, 54-55.
Ο Φιλελεύθερος, Τρίτη 15 Οκτωβρίου 2013.
Pantzaris MC, Loukaides GN, Ntzani EE, Patrikios IS, A novel oral nutraceutical formula of omega-3 and omega-6 fatty acids with vitamins (PLP10) in relapsing remitting multiple sclerosis: a randomised, double-blind, placebo-controlled proof-of-concept clinical trial., BMJ Open. 2013 Apr 17;3(4). pii: e002170. doi: 10.1136/bmjopen-2012-002170.